De jaren zeventig in het nieuws

Archive for the ‘Maatschappij’ Category

Molukse dominee Metiary (89) overleden

Metiary werd onder meer bekend als bemiddelaar tussen de Nederlandse autoriteiten en de Molukkers tijdens de treinkapingen in Wijster en De Punt in de jaren zeventig.

Bron Nederlands Dagblad 5 maart 2007


Rond de jaren zeventig verkeerde de stad in een ware identiteitscrisis

Het beeld van Rotterdam is in de afgelopen dertig jaar 180 graden gekanteld. Rond de jaren zeventig verkeerde de stad in een ware identiteitscrisis. Na de afronding van de wederopbouw werd de binnenstad als leeg en ongezellig ervaren. De stad die gedurende het interbellum en de jaren vijftig/zestig nog trots de grootstedelijke predikaten zakelijk, dynamisch en modern uitdroeg, kreeg rond 1970 last van koudwatervrees. Rotterdam was opeens een kille stad zonder hart. Tekenend voor deze houding was de grote manifestatie C70 waarmee vijfentwintig jaar wederopbouw werd gevierd. De binnenstad werd vol gezet met kraampjes, paviljoentjes, koepeltjes, cafeetjes, kortom een reeks goedbedoeld – en steevast met verkleinwoorden aangeduid -straatmeubilair, waaraan de Coolsingel nu nog te lijden heeft. Rotterdam wilde even helemaal geen grootstedelijk imago meer. Nog geen tien jaar later begon dit beeld al weer terug te kantelen.

In haar dissertatie Dromen van een Metropool, de creatieve klasse van Rotterdam 1970-2000 onderzoekt Patricia van Ulzen hoe het huidige grootstedelijke beeld van Rotterdam in de jaren tachtig werd voorbereid door een handjevol creatieve ondernemers. Het laat overtuigend zien waartoe de creatieve klasse in staat is.

Bron: Archined


Wederopbouwwijk Pendrecht; wijkevenwicht raakte zoek in de jaren zeventig

Pendrecht geldt als een opvallend product van de jaren van de wederopbouw, opgezet door de befaamde architecte Lotte Stam-Beese (1903-1988) die op last van de gemeente Rotterdam een geheel nieuwe woonwijk ten zuiden van de Nieuwe Maas ontwierp. Haar vernieuwingsdrift vertaalde zich in de bouw van een tuinstad, met zo’n 6.000 hoog- en laagbouwwoningen en een sterke nadruk op groen en sociale samenhang.
Dat laatste creëerde Stam-Beese in de periode 1947-1953 met de aanleg van kleine buurten van nauwelijks honderd huishoudens, die in de juiste maatschappelijke verhoudingen en met eigen voorzieningen ‘basiseenheden’ vormden.

Maar van Stam-Beeses idylle is weinig over. Het evenwicht is zoek, de wijk raakte in disbalans toen in de jaren zeventig “de langzaam maar zeker tot middenklasse opgeklommen autochtone bevolking massaal de wijk nam naar de voorsteden en overloopgemeenten als Barendrecht, Ridderkerk en Berkel en Roderijs”, in de woorden van de Rotterdamse wethouder Dominic Schrijer (Werk, Sociale Zaken en Grotestedenbeleid, PvdA). De uittocht uit Pendrecht staat volgens hem symbool voor ‘de witte vlucht’, waarvan de gevolgen de stad (“zeker op Zuid”) nog altijd treffen.

Bron: NRC Handelsblad 1 maart 2007


Pol Pots schrikbewind

Met verbijstering zet Socheata Poeuv de gevolgen van Pol Pots schrikbewind tussen 1975 en 1979 op een rijtje: in vier jaar tijd stierf een kwart van de bevolking, zo’n twee miljoen mensen. “Driekwart van de huidige bevolking is van mijn leeftijd of jonger.” New Year Baby; Socheata Poeuv kreeg voor de film ‘New Year Baby’ de Movies that Matter Award op het IDFA- documentairefestival.

Te zien: zondagavond 18/3 in de Balie, Amsterdam Na de vertoning van de film is er een discussie.

Bron: Trouw 28 februari 2007


Terug naar de Krankzinnigenwet

Psychiater Peter Hanneman van de Amsterdamse Valeriuskliniek wil graag wat dwangmiddelen terug. De huidige wet is de vrucht van jaren zeventig: de antipsychiatrie.

Volgens hem schiet de huidige wet tekort. “Het is toch idioot dat iemand wel gedwongen opgenomen, maar niet gedwongen behandeld mag worden?”
De Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen is sinds 1994 de opvolger van de Krankzinnigenwet. Het wetsvoorstel werd echter al in 1971 ingediend, in de periode dat de psychiatrie werd overspoeld door kritiek. In deze periode vierden de idealen van vrijheids- en gelijkheidsdenken hoogtij. Er zat ‘zin in de waanzin’. De laatste paar jaar is de BOPZ echter onderhevig aan kritiek; psychiaters neigen weer meer naar de Krankzinnigenwet. De autonomie van de patient moet, in sommige gevallen, weer worden beperkt, is hun oordeel.

Bron: Het Parool 27 februari 2007


Een rode ster met een machinegeweer

In Duitsland staat na dertig jaar de Rote Armee Fraktion, alias de Baader-Meinhofgroep, weer ter discussie. Een overbodige discussie, vindt historica Bettina Röhl, dochter van Ulrike Meinhof, aangezwengeld door links dat zijn geweten wil sussen. Een interview in NRC Handelsblad van vandaag.

De linkse Rote Armee Fraktion (RAF) voerde vanaf begin jaren zeventig als stadsguerrilla een gewapende strijd tegen de Duitse staat. De terroristen verafschuwden het kapitalisme, zagen de Duitse overheid als een onderdrukkingsmachinerie en ageerden tegen het feit dat oud-nazi’s nog belangrijke maatschappelijke functies bekleedden. Vierendertig mensen kwamen door kogels van de RAF om het leven. Onder het logo van de RAF, een rode ster met een machinegeweer, opereerden tussen 1970 en 1998 drie generaties terroristen. De eerste, geleid door Andreas Baader en Ulrike Meinhof, was actief van 1970 tot 1972. Na hun arrestatie probeerde een tweede generatie met gewelddadige acties hun vrijlating te forceren. Een derde generatie pleegde in de jaren ’80 en ’90 diverse aanslagen.

De terreur bereikte een piek in het najaar 1977 met de moord op openbaar aanklager Siegfried Buback, werkgeversvoorzitter Hanns-Martin Schleyer en bankier Jürgen Ponto. Brigitte Mohnhaupt, die volgende maand vervroegd vrijkomt, en Christian Klar, die een gratieverzoek heeft ingediend, waren kopstukken van de tweede generatie. Naast hen zitten nog twee voormalige RAF-leden gevangen: Eva Haule, die mogelijk deze zomer vervroegd vrijkomt, en Birgit Hogefeld.

Bron: NRC Handelsblad 24 februari 2007


De ‘Heer Olivier’

Topcrimineel of dictator, in het universum van Moszkowicz is iedereen een heer, schrijft de heer Joost Zwagerman in De Volkskrant van 24 februari 2007. Echter, ook nadat hij in 2000 was geliquideerd, had niemand het over ‘de heer Klepper’. Dat privilege lijkt voorbehouden aan een speciale categorie van romantische boeven. Meester-oplichter Arie Olivier kreeg in de jaren zeventig en tachtig vanwege zijn gesoigneerde voorkomen de bijnaam ‘Heer Olivier’.

Bron: NRC Handelsblad 24 februari 2007


De kleine oorlog tussen de gemeente en de CPN

Annet Mooij deed onderzoek naar de kleine oorlog tussen de gemeente en de CPN rond de herdenking van de februaristaking in het verleden. “Een treurige geschiedenis,” zegt Mooij. “De herdenking van die bijzondere Februaristaking verwerd al snel tot een koude oorlog tussen het gemeentebestuur en het organiserend comite, met pesterijen over en weer. De CPN manipuleerde naar hartelust. De gemeente toonde zich soms zeer benepen. En dat heeft zich veertig jaar voortgesleept, tot de grote verzoening van 1991.”
“Het paste helemaal in de communistische traditie om de herdenking een actuele lading te geven, of dat nu de Duitse herbewapening was of de strijd tegen fascisme. De gemeente had daar moeite mee. Zeker in de jaren zeventig was de herdenking een podium voor politieke standpunten. Er werd gedemonstreerd tegen de regimes in Chili en Zuid-Afrika, of tegen de kruisraketten of het huurbeleid.”

Bron: Het Parool 24 februari 2007


Opbouwwerk

In zijn woonplaats Rijswijk is vorige week op 86-jarige leeftijd de voormalige directeur-generaal Maatschappelijke Werk van het ministerie van CRM, Gradus Hendriks, overleden. Hendriks was in de jaren zeventig de topambtenaar onder wiens leiding het welzijnswerk tot bloei kwam.

Bron: De Volkskrant 22 februari 2007

De sociaal-geograaf was Gradus Hendriks was voormalig topambtnaar onder minister Marga Klompe van Cultuur en maatschappelijk werk. Hij bevorderde in de jaren zestig en zeventig als belangrijkste ambtenaar vanuit de overheid het maatschappelijk opbouwwerk. Het achterliggende idee was om vanuit de overheid de culturele en sociaal-economische opbouw te bevorderen in samenwerking met de bevolking en samen met hen de nodige voorzieningen te realiseren. Sinds het einde van de jaren zeventig was tijd was de opbouwwerker de belichaming van alles wat mis was met het welzijnswerk. Kees van Kooten bracht hem tot leven, de oudere jongere met zijn geitenharen sokken en zijn wazig taalgebruik.

Bron: De Volkskrant 23 januari 1997

Zie ook clubshuis Hells Angels.


Gamma bouwmarkt

Gamma bestaat 35 jaar. De geschiedenis begint in 1971. Een aantal handelaren in bouwmaterialen maakt op een studiereis in Amerika kennis met het “home improvement center” en besluit dit principe in Nederland te introduceren. Zij richten samen een vennootschap op.

Op 11 mei 1971 opent de eerste GAMMA-winkel zijn deuren. Belangrijkste doelgroep waren de kleine aannemers, maar al snel bleek dat deze niet kwamen. Consumenten kwamen er wel en dus werd het groothandelsconcept omgebouwd tot een detail-handelsaanpak. Deze aanpak, een zelfbedieningswinkel voor de doe-het-zelver, genaamd bouwmarkt, is sindsdien niet meer gewijzigd.

Uit Amerika werd ook “franchising” als nieuwe organisatievorm meegenomen. De GAMMA-bouwmarkten zijn eigendom van zelfstandige ondernemers, die zelf een locatie hebben gehuurd of gekocht en zelf voor het pand en voor voldoende en adequaat personeel zorgen. Intergamma zorgt als franchisegever voor de inrichting van de bouwmarkt, stelt het bouwmarktassortiment samen en koopt dat in. Verder is Intergamma verantwoordelijk voor de publiciteit van de formule.

Dankzij de groei van de doe-het-zelfmarkt in Nederland maakt Intergamma in de jaren 70 een stormachtige ontwikkeling mee. GAMMA-bouwmarkt na GAMMA-bouwmarkt wordt geopend. Succesfactoren waren een uitgekiend vestigingsplaatsbeleid,
de sterke publiciteitsuitingen en centrale inkoop van assortimenten tegen lage prijzen. Ook werden eind jaren 70 de eerste stappen op de Belgische markt gezet. Begin 1980 bedraagt het aantal GAMMA-bouwmarkten 45.

Bron: Intergamma.nl